J. KRISTOREN
EBANJELIO SAINDUA
SAN LUK-EN ARAUERA

I. KAP.

        1 Nola hainitz presuna lehiatu izan baidire eskribuz ematerat gure artean konplitu diren gauzen historioa, 2 hastetik berek ikusi izan dituztenek eta hitzaren ekharzaille izan ere direnek kondatu izan darokutenaren arauera, 3 uste izatu dut, o Theofile guziz exzellenta, nik ere jakin ondoan gauza horiek bere hastapenetik, guziak zerbait arrimurekien eskribuz eman behar darozkitzudala, 4 ezagut dezazuntzat irakatsi izan zaizkitzun gauzen egia.

        5 Herodes Judeako Erregeren denboran zen aphez bat Zakariaz zeritzana, Abia aphezaren alditan tenpluan zerbitzatzen zuena; eta haren emastea ere Aaronen leinutikakoa zen Elisabeth deitzen zena. 6 Biak ziren justuak Jainkoaren aitziñean, Jainkoaren manamendu eta ordenantza guzietan erratekorik gabe zabiltzanak. 7 Eta ez zuten haurrik, zeren agorra baitzen Elizabeth eta biak baitziren adin handitakoak.

        8 Gerthatu zen, bada, Zakariaz bere aldian hari zela Jainkoaren aitziñean apheztasuneko funzionea egiten. 9 Aphezen artean zen ohitzaren arauera, zorthea eror zekion Jaunaren tenpluan sarturik inzensua ofrendatzeko. 10 Eta populu guzia kanpotik zegoen othoitzean inzensua erretzen hari zen denboran. 11 Agerthu zitzaion, bada, Jaunaren aingeru bat zegoela inzensutako aldarearen eskuiñetik, 12 eta Zakariaz altaratu zen hura ikustean, eta izialdura batek hartu zuen. 13 Baiñan aingeruak erran zioen: «Ez zaitezela izi, Zakariaz, zeren entzuna izan baida zure othoitza, eta Elizabeth zure emastea erdiko zaitzu seme batez, zeiñari emanen baidiozu izena Joanes. 14 Boztuko zare eta alegeratuko, eta hainitz presuna bozkariatuko dire haren sorzean. 15 Handia izanen da ezen Jaunaren aitziñean; mahats arnorik, ez bertze arnorik ez du edanen eta bere amaren sabeleandanik bethea izanen da Izpiritu Sainduaz. 16 Israelgo umeetarik hainitz ditu konbertituko bere Jainko Jaunaren ganat. 17 Eta hura ibilliko da haren aitziñean Eliasen izpirituarekien eta berthutearekien, itzultzeko burasoen bihotzak bere umeen alderat eta izpiritu sinhets gogorrak justuen zuhurtziarat, Jaunari preparatzeko populu perfet bat». 18 Zakariasek ihardetsi zioen aingeruari: «Nondik hori jakinen dut segurki? Ezen ja zaharra naiz eta ene emastea adinean aitziñaratua da». 19 Aingeruak erran izan zioen: «Ni naiz Gabriel, Jainkoaren aitziñean nagoena, eta igorria izan naiz zuri mintzatzerat eta berri horren ematerat, 20 Eta orai beretik mututzerat zohaz eta ezin mintzatuko zare, hauk arriba daitezken eguneraino, zeren ez duzun sinhetsi nik erran darotzudana, zeina konplituko baida bere denboran». 21 Bizkitartean populua zegoen Zakariasen begira eta miretsia, zeren zegoen tenpluan hainbertze denbora. 22 Ilkhi zenean, bada, ezin mintza zekikeien eta ezagutu zuten zenbait ikuskari ikusi izan zuela tenpluan eki; ezen kheinuak egiten ziotzaten eta mutu gelditu zen.

        23 Haren ofizio egiteko egunak konplitu zirenean, goan zen bere etxerat. 24 Handik zenbait egunen buruan Elizabeth haren emastea izorra gerthatu zen eta bortz ilhabetez egon zen gordea, ziotsalarik: 25 «Grazia hau egin nahi izatu darot Jaunak denbora huntan, zeiñetan behatu baidarot gizonen artean jasaten nuen laidoa khentzeko».

        26 Seigarren ilhabetean zela bada Elisabeth, igorria izan zen Jaunaz Gabriel aingerua Galileako hiri batetarat, Nazareth deitzen zenerat, 27 Birjina baten ganat, zeiñak baitzuen espostzat gizon bat Dabiden etxetikakoa, Josef zeritzana, eta Birjina hark zuen izena Maria. 28 Sarthurik aingerua hura zen lekhuan, erran zioen: «Agur, graziaz bethea, Jauna da zurekien, benedikatua zare emasteen artean». 29 Aingeruaren hitz horiek aditurik, trublatu zen eta jarri zen gogoetan, zer othe ziteken agur hori eta salutatze hori. 30 Aingeruak erran zioen: «Ez zaitezela izi, Maria, aurkhitu duzu ezen grazia Jainkoa baithan. 31 Konzebitzerat zohaz zure sabelean eta emanen duzu mundurat seme bat, zeiñari emanen baidiozu izena Jesus. 32 Hura izanen da handi eta izanen da deithua Jaungoikoaren Semea; hari emanen dio Jainko Jaunak bere aita Dabiden thronua; erregiñatuko du eternitateaz Jakoben etxearen gaiñean 33 eta haren erresumak ez du izanen akhabantzarik». 34 Orduan Mariak erran zioen aingeruari: «Nola hori egiñen da, ezen ez dut ezagutzen gizonik?» 35 Aingeruak ihardetsi zioen, eta erran: «Izpiritu Saindua ethorriko da gaiñetik zure baitarat eta Jaungoikoaren berthuteak estaliko zaitu bere itzalaz; eta hargatik da izanen zure ganik sorthuko den Saindua deithua Jainkoaren Semea. 36 Horra non Elisabeth zure kusiña ere den izorra seme batez bere zahartzean; eta seigarren ilhabetean da; 37 ez da ezen deusere inposible denik Jainkoarentzat». 38 Orduan Mariak erran zioen: Huna non naizen Jaunaren zerbitzaria; egin bekit zure erranaren arauera». Eta goan zen haren ganik aingerua.

        39 Denbora hartan berean goan zen lausterrez Maria mendietarat Judaren leinuko hiri batetarat; 40 eta sarthurik Zakariasen etxean, salutatu zuen Elizabeth. 41 Elisabethek aditu zuenekotz Mariaren agurra, hasi zitzaion haurra jauzika bere sabelean eta bethea izan zen bera Izpiritu Sainduaz; 42 eta jarri zen oihuz erraten: «Benedikatua zare emaste guzien artean eta benedikatua da zure sabeleko fruitua. 43 Eta nondik heldu zait zorion hau, ene Jaunaren ama heldu baida ene ganat? 44 Ezen zure boza, salutatu nauzunean, ene beharrietarat heldu izan den bezain sarri, bozkarioz saltoka hasi zait haurra ene sabelean. 45 Eta dohatsua zare, sinhetsi baiduzu Jainkoaren partez erran zaizkitzunak konplituko direla». 46 Orduan erran zuen Mariak:

        «Glorifikatzen du Jauna ene arimak, 47 eta ene izpiritua boztua da ene Jainkoa eta Salbatzaillea baithan; 48 zeren behatu baidio bere zerbitzariaren aphaltasunari, ezen hemendik harat dohatsua erranen darotet mende guzietako jendeek. 49 Zeren gauza handiak egin baiditu ene baithan guziz botheretsu denak; Saindua ere da haren izena. 50 Eta haren miserikordia isurtzen da jenderazionetik jenderazionerat haren beldur direnen gaiñerat. 51 Erakutsi du bere besoaren indarra; barraiatu ditu superbioek bere gogoetan zarabiltzaten deseiñuak. 52 Erorarazi ditu botheretsuak bere thronuetarik eta altxatu ditu beheratuak zirenak. 53 Jatekorik ez zutenak bethe ditu ontasunez eta aberatsak igorri ditu hutsik. 54 Hartu du artha Israel bere zerbitzariaz, orhoiturik bere urrikalmenduaz; 55 gure aitei agindu izan zaroen bezala, Abrahami eta haren ondokoei bethikotzat. 56 Egotu zen, bada, Maria hirur ilhabetez Elizabethekien eta gero bihurtu izan zen bere etxerat.

        57 Bizkitartean ethorri zitzaion Elizabethi erditzeko muga eta erdi zen seme batez. 58 Aditurik haren hauzoek eta ahaideek seiñalatu zuela Jaunak handizki bere miserikordia haren gaiñean, bozten ziren harekien. 59 Eta zortzigarren egunean ethorri ziren haurraren zirkonzisatzerat eta izendatzen zuten Zakariaz bere aitaren izenaz. 60 Baiñan ihardetsi zaroen haren amak eta erran: «Ez bada, baiñan Joanes deithuko da». 61 Erran izan zioten hek: «Ez da eta nihor zure ahaideetan izen hortaz deithzen denik». 62 Kheiñu egin zioten, bada, haren aitari marka ziozatela zer izen nahi zuen eman zekioen haurrari. 63 Eskaturik tableta batzu, eskribatu zuen hetan, zioelarik: «Horren izena Joanes da». Eta guziak espantitu ziren. 64 Denbora berean ideki zen haren ahoa eta libratu haren mihia eta mintzatu zen benedikatzen zuelarik Jainkoa. 65 Izialduraz bethe ziren alde hetako jende guziak, eta gauza horiek guziak famos egin ziren Judeako mendietako herri guzietan. 66 Aditu zituzten guziek ezen, gogoan hartu zituzten zinki, erraten zutelarik: «Zer izanen othe da haur hori?». Ezen Jaunaren eskua harekien zen. 67 Eta Zakariaz haren alta bethea izan zen Izpiritu Sainduaz eta inspiratua izanik erran zuen: 68 «Benedikatua dela Israelen Jainko Jauna, zeren bisitatu baidu eta erresketatu bere populua; 69 eta altxatu baidaroku salbamenduko antepara bat Dabid bere zerbitzariaren etxean, 70 bere profeta saindu bethidanik izatu direnen ahoz agindu izan duen bezala; 71 libratuko ginituela gure etsaien eskuetarik eta gu gaitsesten gaituzten guzienetarik, 72 gure aitei miserikordia egitea gatik eta bere alienzia sainduaz; 73 gure aita Abrahami egin zioen juramentuaz, eginen zarokula grazia hori, 74 gure etsaien eskuetarik atherarik, hura zerbitza ginezantzat beldurrik gabe, 75 saindutasunean eta justizian haren aitziñean gaudezela gure biziko egun guzietan. 76 Eta zu haurtxoa, deithua izanen zare Jaungoikoaren profeta; ibilliko zare ezen Jaunaren aitzinean haren bideen aphaintzen, 77 emateko haren populuari salbamenduko zientzia hekien bekhatuen barkhamendutan, 78 gure Jainkoaren urrikalmenduzko erraiez, zeinez bisitatu izan baigaitu goratik ilkhirik, 79 argitzerat ilhunbepean eta heriotzearen itzalpean dauntzanak eta gu ematerat bakearen bidean».

        80 Haurra, bada, handitzen hari zen eta Izpirituz borthizten eta zegoen desertuetan, Israelgo populuaren aitziñean agertu behar zuken artean.

II. KAP.

        1 Gerthatu zen, bada, publika zedin mezu bat Kaesar Augustorena, haren inperioko jende guzien kontua eskribuz hartzeko. 2 Kondagune hori izan zen lehena, Zirinus Siriako gobernadoreak egin zuena. 3 Eta bazioazen guziak bere izenen ematerat zein bere hirietarat. 4 Goan zen, bada, Josef ere Galileatik Judean Nazaretheko hiritik Dabiden hirirat, zein deitzen baitzen Bethleem, zeren zen Dabiden etxekoa eta familiakoa, 5 bere izena eskribuz ematerat, Maria bere esposarekien batean, zeiña baitzen izorra. 6 Lekhu hartan zeudezela, gerthatu ziren haren erditzeko egunak betheak. 7 Eta erdi zen bere Seme lehen jaioaz, eta oihalez troxaturik, ezarri zuen maniadera batean, zeren ez baitzen tokirik hekientzat ostatuan.

        8 Ziren inguru hartan artzain batzu gauak kanpoan zaramatzatenak, zeinek bere goardia alditan bere arthaldea begiratzen baitzuten. 9 Betbetan Jainkoaren aingeru bat agertu zen hekien aldean, zeruko klartasun batek inguratu zituen eta izitu ziren handizki. 10 Baiñan aingeruak erran zaroen: «Ez duzuela beldurrik; ezen berri handi bat ematerat heldu natzaitzue, zeiña bozkario handi baten sujeta izanen baida populu guziarentzat. 11 Sorthu zaitzue ezen egun Dabiden hirian Salbatzaille bat, zeiña baida Kristo Jauna. 12 Eta huna seiñalea hura ezagutaraziko darotzuena: aurkhituko duzue haur bat troxatua, maniadera batean ezarria». 13 Denbora berean jarri zen armada zerukoaren aralde handi bat aingeruarekien Jainkoa laudatzen eta erraten: 14 «Gloria Jainkoari zeru gorenetan eta bakea lurrean gizon bihotz zuzenetakoei».

        15 Goan zirenean aingeruak hekien ganik zerurat, artzainek erran zioten elkharri: «Goazen Bethlemeeraiño eta ikusagun zer egin den eta zer erakusten darokun Jaunak». 16 Goanik bada lausterrez harat, aurkhitu zituzten Maria eta Josef eta haurra maniaderan etzana. 17 Eta hala ikusi zuten bere begiz aingeruak haur hartaz erran zaroena hala zela. 18 Eta aditu zuten guziak espantitu ziren artzainek kondatu ziotzaten gauzez. 19 Mariak, bada, bazagozkan eta bazarabiltzan horiek guziak bere gogoan. 20 Eta bihurtu ziren artzainak glorifikatzen eta laudatzen zutelarik Jainkoa aditu eta ikusi izan zituzten gauza guziez, hala nola erran baitzitzaien.

        21 Konplitu zirenean zortzi egunak haurraren zirkunzidatzeko, eman zioten izena Jesus, zein baitzen amaren sabelean konzebitu baiño lehen aingeruak markatu zuen izena.

        22 Eta konplitu zirenean amaren purifikazioneko egunak, Moiseren Legearen arauera eraman zuten Jerusalemerat Jaunari presentatzekotzat, 23 Jaunaren legean eskribatua den bezala: «Amaren sabeletik lehenbizi ilkhitzen den muthilla konsekratua izanen zaio Jaunari», 24 eta sakrifiziotzat ofrendatzeko, Jaunaren legean errana den bezala, «uso tortoilla pare bat edo bi uso kolonba ume».

        25 Zen orduan Jerusalemen gizon bat, Simeon zeritzana; eta zen gizon hura justua eta Jainkoaren beldurtia, Israelen konsolamenduaren begira zegoena eta Izpiritu Saindua haren baithan zen. 26 Jakin ere zuen Izpiritu Sainduaren erakuspenez ez zela hillen, non lehenago ez zuen ikusten Kristo Jaunarena. 27 Ethorri zen tenplurat inspirazione bat izanik eta Jesus haurra bere burasoek zakharketela, harentzat konplitzeko legeak exleitu izan zuena, 28 hartu zuen bere besoetan eta benedikatu Jainkoa, ziotsalarik: 29 «Oraintxe, Jauna, uzten duzu bakean hiltzerat zure zerbitzaria, zure hitzaren arauera; 30 ikusi baidute ene begiek zuk ematen darokuzun Salbatzaillea, 31 populu guzien biztarat agertzen duzuna, 32 nazione guziak argituko dituen argizagia eta Israel zure populuaren gloria».

        33 Eta haren aita eta ama miretsiak zeudezen hartaz erraten zirenen gaiñean. 34 Simeonek benedikatu zituen hek ere eta erran zioen Maria haren amari: «Haur hori daiteke hainitzen galtzapeneko eta hainitzen salbamenduko Israelen eta herresatzat gizonen kontrestari paratua izateko. 35 Eta zeronek ere arima izanen duzu ezpata batez bezala iragana, ager daitezentzat hainitzen bihotzetako gogoetak».

        36 Bizi zen halaber orduan Ana profetiazko dohaiña zuena, Fanuelen alaba, Aseren leinutikakoa, adiñean hainitz aitzinatua, zazpi urthez bizi izan zena neskatxa zenetik senhar izan zuenarekien. 37 Gelditu zen alargun laur hogoi eta laur urtetarainokoan, tenplutik ilkhitzen ez zela eta gauak eta egunak baruretan eta othoitzetan zaramatzala. 38 Hura ere ordu hartan berean ethorririk, eman zen Jaunaren laudatzen eta mintzo ere zitzaien haur hartaz Israelen erresketamenduaren begira zeudezen guziei.

        39 Akhabatu zutenean, bada, Jaunaren legeaz exleitua zen guzia, bihurtu ziren Galilearat, Nazaretheko hirirat, zeinetan egoten baitziren. 40 Bizkitartean haurra handitzen hari zen eta indarztatzen; zuhurtziaz bethea zen eta Jainkoaren grazia harekien zen.

        41 Goaten ziren haren burasoak urthe guziez Jerusalemerat Bazkoko bestan, 42 eta heldu izan zenean hamabi urthetarat, goan baitziren Jerusalemerat, bestan goaten ohi ziren bezala. 43 Bestaren egunak iragan eta bihurtzen zirela, gelditu izan zen Jesus haurra Jerusalemen haren burasoek ez zakitela. 44 Ustez ezen, bada, konpaiñiako lagun zenbaitekien heldu ahal zela, egin zuten egun baten bidea eta haren bilha zebiltzan bere ahaideen eta ezagunen artean. 45 Baiñan aurkhitu ez zutenean, bihurtu ziren Jerusalemerat haren bilha zebiltzala. 46 Gerthatu zen aurkhi zezaten hirur egunen buruan tenpluan dotoren erdian jarria, hekien aditzen eta interrogatzen hari zela. 47 Eta miretsiak zeudezen hura aditzen zuten guziak haren zuhurtziaz eta haren errepustez. 48 Espantitu ziren hura hala ikusteaz eta erran zioen bere amak: «Semea, zergatik horla egin darokuzu? Huna zure aita eta ni non ibilli garen doloratuak zure bilha» 49 Ihardetsi izan zaroen: «Zergatik ziñabiltzaten ene ondoan? Ez ziñakiten ene aitari behatzen zaizkon gauzetan behar dudala izan okupatua?» 50 Baiñan hek ez zuten konprenitu hark erran zaroena.

        51 Ondoan abiatu zen hekiekien eta ethorri Nazaretherat eta sumetitua zegokoten eta haren amak gogoan zatxezkan horiek guziak eta bihotzean. 52 Eta Jesus aitziñatuz ziohan zuhurtzian, adiñean eta grazian Jainkoaren eta gizonen aitziñean.

III. KAP.

        1 Tiberio Kaesaren enperadorekoaren hamabortzgarren urthean, bada, Pontio Pilate Judeako gobernadore zela, Herodes Galileako tetrarka, Filipe berriz haren anaia Itureako eta Traxoniten herriko tetrarka eta Lisanias Abilenako tetrarka zela, 2 Ana eta Kaifaz aphezen prinze zirela, adiarazi zitzaion Jainkoaren hitza desertuan Joanes Zakariasen semeari; 3 eta ethorri zen Jordango aldeko herri guzietarat, predikatzen zuela penitenziaren bathaioa bekhatuen barkhamendutako, 4 eskribatua den bezala Isaiaz profetaren erranen liburuan: «Boza da mortuan oihuz dagoenarena: aphain zazue Jaunaren bidea, xuxen zatzitzue haren bidezkak. 5 haran guziak betheko dire eta mendi eta mendizka guziak beheratuak izanen dire, makhur direnak xuxenduko dire eta bide gaitxak zelhai bihurtuko, 6 eta gizon guziek ikusiko dute Jainkoa ganik heldu den salbamendua».

        7 Erraten zaroen, bada, hartaz bathaiatuak izaterat araldeka heldu zirenei: «Bipera kasta, nork abisatu zaituzte ihesi egiteaz zuen gaiñerat erortzerat dohan kolerari? 8 Egitzue, beraz, penitenziazko fruitu behar bezalakoak eta ez zaiteztela has erraten: «Abraham aita dugu». Erraten darotzuet ezen, harri horietarik ere Jainkoak soraraz diotzokela haurrak Abrahami. 9 Jadan haizkora arruntzatua da arbolen erhoen gaiñerat eta hala fruitu onik ekhartzen ez duen arbola guzia pikatua izanen da eta surat arthikia».

        10 Eta galdegiten baitzioten jende hek eta erraten: «Zer egiñen dugu, beraz?», 11 hark ihardesten zaroen: «Bi aldagarri dituenak eman bioza bat ez duenari eta jatekorik duenak egin beza gauza bera». 12 Ethorri ziren, bada, publikanoak ere bathaiatuak izaterat eta erran zioten: «Nausia, zer da guk egin behar duguna?» 13 Erran zaroen hark: «Ez dezakuela deusere egin manatu zaitzuenaz gehiagokorik». 14 Soldaduek ere halaber galdegiten zioten: «Eta guk zer egin behar dugu?». Eta hark ihardesten karoen: «Ez diozozuela egin nihori bortxarik, ez gaixtakeriarik; eta kontenta zaitezte zuen pagaz».

        15 Uste baitzuen, bada, populuak eta guziek bere gogoetan baitzarabillaten Joanesez, ez othe zen hura Kristo, 16 Joanesek deklaratu izan zaroen eta erran guziei: «Nitaz denaz bezanbatean, nik urez bathaiatzen zaituztet; ethorriko da ordean ni baiño botheretsuago bat, zeiñaren zapata lokharrien lexatzeko ni ez bainaiz gai; hark bathaiatuko zaituzte Izpiritu Sainduaz eta suz. 17 Zethabea eskuan duke eta xahutuko du bere bihitegia; bilduko du bihia bere tokitarat eta erreko ditu lastoak behiñere iraungitu ez den su batez». 18 Bertze haiñitz gauza ere irakasten ziotzan populuari bere exortetan.

        19 Baiñan nola Joanesek erantzuten baitzioen Herodes tetrarkari Herodias bere anaiaren emastearen sujetean eta egin zituen hainitz bertze gaixtakerien gatik, 20 Herodesek horien guzien gaiñerat hau ere iretxeki zuen: zarrarazi baitzuen Joanes presondegi batean.

        21 Populu guziak, bada, bathaioa errezibitzen zuen orduan, Jesusek ere errezibitu baitzuen; othoitzean zegoela zabaldu zen zerua, 22 eta jautsi zen Izpiritu Saindua haren gaiñerat figura ageri zen baten azpian, uso kolonba bat bezala; eta aditu zuten zerutik boz hau: «Zu zare ene Seme maitea; zure baithan edireten dut ene atsegiña».

        23 Jesus orduan ziteken hogoi eta hamar urtheren ingurutako adiñean eta iragaten zen Josefen semetzat, zeiñ baitzen Eliren seme, zein baitzen Mathaten seme, 24 zein baitzen Lebiren seme, zein baitzen Melkiren seme, zein baitzen Janaren seme, zein baitzen Josefen seme, 25 zein baitzen Mathatiaren seme, zein baitzen Amosen seme, zein baitzen Nahumen seme, zein baitzen Hesliren seme, zein baitzen Nagjeren seme, 26 zein baitzen Mahathen seme, zein baitzen Mathatiasen seme, zein baitzen Semeiren seme, zein baitzen Josefen seme, zein baitzen Judaren seme, 27 zein baitzen Joanaren seme, zein baitzen Resaren seme, zein baitzen Zorobabelen seme, zein baitzen Salathielen seme, zein baitzen Neriren seme, 28 zeiñ baitzen Melkiren seme, zein baitzen Adiren seme, zein baitzen Kosanen seme, zeiñ baitzen Elmadanen seme, zein baitzen Heren seme, 29 zein baitzen Jesusen seme, zein baitzen Elieseren seme, zein baitzen Joriren seme, zein baitzen Mataten seme, zein baitzen Lebiren seme, 30 zein baitzen Simeonen seme, zein baitzen Judaren seme, zein baitzen Josefen seme, zein baitzen Jonaren seme, zein baitzen Eliakimen seme, 31 zein baitzen Melearen seme, zein baitzen Menaren seme, zein baitzen Mathatharen seme, zein baitzen Nathatanen seme, zein baitzen Dabiden seme, 32 zein baitzen Jeseren seme, zein baitzen Obeden seme, zein baitzen Boozen seme, zein baitzen Salmonen seme, zein baitzen Nasonen seme, 33 zein baitzen Aminadaben seme, zein baitzen Aramen seme, zein baitzen Esronen seme, zein baitzen Faresen seme, zein baitzen Judaren seme, 34 zein baitzen Jakoben seme, zein baitzen Isaaken seme, zein baitzen Abrahamen seme, zein baitzen Thareren seme, zein baitzen Naxoren seme, 35 zein baitzen Sarujen seme, zein baitzen Ragauren seme, zein baitzen Falejen seme, zein baitzen Heberen seme, zein baitzen Saleren seme, 36 zein baitzen Kainanen seme, zein baitzen Arfakaden seme, zein baitzen Semen seme, zein baitzen Noeren seme, zein baitzen Lameken seme, 37 zein baitzen Mathusaleren seme, zein baitzen Henoken seme, zein baitzen Jareden seme, zein baitzen Malaleelen seme, zein baitzen Kainanen seme, 38 zein baitzen Henosen seme, zein baitzen Sethen seme, zein baitzen Adamen seme, zein baitzen Jainkoaz kreatua.

IV. KAP.

        1 Jesus, bada, Izpiritu Sainduaz bethea partitu zen Jordanetik eta goan arazi zuen Izpirituak deserturat 2 berrogoi egunetakotzat eta han tentatua izatu zen deabruaz. Egun hetan guzietan ez zuen jan deusere; eta hek iragan eta, gosetu zen. 3 Orduan erran izan zioen deabruak: Baldin Jainkoaren bazare, errozu harri huni egin dadillala ogi». 4 Jesusek ihardetsi zioen: «Eskribatua duk, ez dela ogiz xoilki bizi gizona, bainan Jainkoaren hitz guziaz». 5 Eraman zuen deabruak mendi gora baten gaiñerat eta erakutsi ziotzan instant batez munduko erresuma guziak. 6 Erran zioen: «Emanen darotzut puxanza hori guzia eta erresuma horien gloria; niri eman zaizkit ezen, eta nik nahi dudanari ematen diotzat; 7 baldin adoratzen banauzu, guziak zure izanen dire». 8 Jesusek ihardetsi zioen eta erran: «Eskribatua duk: Zure Jainko Jauna duzu adoratuko eta hura bakharra zerbitzatuko». 9 Eraman zuen gero Jerusalemerat; ibeni zuen tenpluaren gainean eta erran zioen: Baldin Jainkoaren Seme bazare, etza zaite hemendik behera; 10 eskribatua da ezen, aingeruei zutaz gomendatu daroela, begira zaitzatentzat, 11 eta eskuetan erabilliko zaituztela, zure oinez jo ez dezazun zenbait harriren kontra». 12 Bainan Jesusek ihardetsi izan zioen: «Errana duk: Ez duzu tentatuko zure Jainko Jauna». 13 Deabruak akhabatu ondoan bere tentazione guziak, utzi zuen denbora batetaraiño.

        14 Handik goan zen Jesus Izpirituaren mobimenduz Galilearat eta haren fama banatu zen herri hartan guzian. 15 Hasi zen irakasten hekien sinagogetan eta zen guziez ohoratua.

        16 Ethorririk bada Nazaretherat, zeinetan hazia izatu baitzen, sarthu izan zen ere ohitzaren arauera sabato egunean sinagogan eta altxatu zen irakurtzerat. 17 Eman zioten Isaiaz profetaren liburua eta ideki zuenean aurkhitu zuen hitz hauk eskribatuak ziren lekhua: 18 «Jaunaren Izpiritua ene gainean da; horrengatik nau gantzutu eta konsekratu; igorri izan nau pobrei Ebanjelioa predikatzerat, bihotza zathitua dutenak sendatzerat, 19 gathiboei librantzaren berria ematerat eta itsuei bizta erakhartzerat; gaitzez hebainduak deskansuan ezartzerat; Jaunaren zorionezko urthea eta haren justizia eginen den eguna publikatzerat».

        20 Ondoan liburua plegaturik, bihurtu zioen ministreari eta jarri zen. Sinagogako guzien begiak hari zegozkon harmatuak. 21 Hasi zitzaien bada erraten: «Egun ditezke konplituak aditu ditutzuen Eskriturako hitz horiek». 22 Guziek aithorra ematen zioten eta, miretsirik haren ahotik ilkhitzen ziren hitz graziazkoez, «Ez da», ziotsaten, «Josefen semea?».

        23 Horren gaiñean hark erran zaroen: «Eki erranen derautazue errefau hau: Mirikua, senda zaite zeroni. Kafarnaumen egin ditutzula aditu ditugun bezain gauza handiak eginzitzu hemen ere zure herrian. 24 Erraten darotzuet egia», diotsa oraiño: «profetarik batere ez da ungi errezibiturik bere herrian. 25 Egiaz erraten darotzuet: haiñitz alhargun baziren Eliasen denboran Israelen, zarratua izatu zenean zerua hirur urthe eta erdiz eta gosete handi bat izan zenean mundu guzian. 26 Bizkitartean hetarik batere ere ganat ez zen igorria izan Elias eta bai Sarepta Sidongoan zen emaste alhargun baten ganat. 27 Halaber hainitz lepratsu baziren Israelen Elisee profetaren denboran eta hala ere hetarik batere ez zen izan sendatua eta bai Naaman, zein baitzen Siriakoa». 28 Sinagogan ziren guziak hori aditurik sumindu ziren, 29 eta altxaturik kasatu zuten hiritik kanporat eta eraman mendi baten puntarat, zeiñaren gaiñean baitzen bastitua hekien hiria, hura handik behera arthikitzeko. 30 Baiñan goan zen, hekien erditik iragaten zela.

        31 Jautsi zen Kafarnaumerat, zein baitzen Galileako hiri bat, eta han hari zitzaien irakasten sabatto egunetan. 32 Eta espantituak zeudezen haren doktrinaz, zergatik autoritaterekien minzo baitzen. 33 Gerthatu izan zen sinagogan gizon bat izpiritu lohi batez poseditua, zeiñek oihu handi bat eginik, 34 erran baitzuen: «Utz gaitzatzu gu. Zer dugu guk zurekien, Jesus Nazarethekoa? Gure galtzerat ethorri zare? Badakit eki nor zaren, Jainkoaren Saindua baitzare». 35 Baiñan Jesusek mehatxaturik erran zioen: «Ago ixillik eta ilkhi adi horren ganik». Deabruak arthiki zuen gizon hura lurrerat guzien erdian eta ilkhi zen haren ganik kalterik egin gabetakorik. 36 Guziak espantitu ziren eta minzo ziren elkharri erraten karoelarik: «Zer othe da hau, burupekien eta nausitasunekien manatzen baidaroe izpiritu lohiei eta ilkhitzen baidire berehala?» 37 Eta haren fama banatu zen herri guzian.

        38 Ilkhirik, bada, Jesus sinagogatik, sarthu zen Simonen etxean eta Simonen amaginarraua sukhar handi batekien baitzetzan, othoitztu zuten hel zakioela. 39 Haren alderat ethorririk, manatu zioen sukharrari, eta sukharrak utzi zuen eta hura berehala jaikirik abiatu zen hekien zerbitzatzen.

        40 Iguzkia sarthu zenean eririk zuten guziek, zer nahi erhasun suerte zuten, ekharri ziotzaten eta hark sendatzen zituen zein bere aldian eskuak gaiñean ezarririk. 41 Ilkhitzen ziren deabruak haiñitzen ganik, oihuz erraten zutelarik: «Zu zare eki Jainkoaren Semea». Baiñan hark mehatxaturik ixilarazten zituen, zeren zakiten hura zela Kristo.

        42 Argitu zenean ilkhi zen eta goan zen desertu batetarat. Jendeak abiatu ziren tropelaz haren bilha eta aurkhitu zuten eta, nola gelditu nahi baitzuten, beldurrez utz zetzan, 43 erran zaroen: Bertze hiriei ere predikatu behar daroet Jainkoaren Erresumako Ebanjelioa, hartako naiz ezen igorria». 44 Eta hari zen predikatzen Galileako sinagogetan.

V. KAP.

        1 Gerthatu zen, bada, egun batez Jesus Jenesaretheko lakhuaren bazterrean zegoela, hainitz hersten baitzuten jende aralde batzuk Jainkoaren hitza aditzeko zuten lehiaz, 2 ikusi izan zituen bi barku lakhuaren bazterrean geldituak, zeiñetako arranzaleak baitziren jautsiak eta hari baitziren sareen garbitzen. 3 Iganik barku hetarik batetarat, zeiña baitzen Simonena, othoiztu zuen urrun zezala aphur bat leihorretik; eta jarririk instruitzen zuen populua barku gainetik. 4 Mintzatzetik gelditu zenean, erran zioen Simoni: Eraman gaitzatzu ur handirat eta larga zatzue sareak arraiñen atzemateko». 5 Simonek ihardetsi zioen: «Nausia, gau guzian nekhatu gare deusik atzeman gabe; baiñan hala ere erraten darotazunez geroztik, hedatuko dut sarea». 6 Hori egin zutenean, hartu zuten arrainez bain kuantitate handia, non hausten baitzitzaien sarea. 7 Eta seiña egin zioten bertze barkuan ziren lagunei: «Zatozte laguntzerat». Ethorri ziren hek eta bethe zituzten bi barkuak hanbat, non ondoratzen baitziren. 8 Hori ikusi zuenean Simon Piarresek, erran zioen Jesusi: «Urrun zaite ene ganik, Jauna, zeren gizon bekhatoros bat bainaiz». 9 Ezen hartu zituzten arraintzearen ikusteak izialduraz bethe zituen hura eta bai harekien ziren guziak, 10 bai halaber Jakobe eta Joanes, Zebedearen semeak ere, zein baitziren Simonen lagun; baiñan erran zioen Simoni Jesusek: Ez duzula beldurrik; hemendik harat hariko zare gizonen atzematen». 11 Eta bertze barkua leihorrerat ethorri ondoan, guziak utzirik jarraiki zitzaizkon Jesusi.

        12 Jesus alde hetako hirietarik batean zela, lepraz bethea zen gizon batek ikusirik, aurthiki zuen bere burua lurrerat eta othoitz egin zioen, erraten zioelarik: «Jauna, baldin nahi baduzu, garbi nazakezu». 13 Eta Jesusek eskua hedaturik ukitu zuen, ziotsolarik: «Nahi izan zaiten garbi». Eta betbetan goan zitzaion lepra. 14 Manatu zuen nihori ez ziozala erran; baiñan «Zohaz», diotsa, «erakuts diozazu zure burua aphezari eta ofrenda zazu garbitzearentzat Moisek exleitu izan duena, frogatzat balia dakien». 15 Eta nola haren fama geroago eta gehiago banatzen baitzen, jendetze handi batzu bilzen ziren haren aditzerat eta bere eritasunetarik sendatuak izaterat. 16 Hura ordean erretiratzen zen deserturat eta han egoten zen othoitzean.

        17 Egun batez, bada, jarria zegoela irakasten, ziren han jarriak farisauak eta legeko doktorak ere, Galileako eta Judeako herrizka guzietarik eta Jerusalemetik ere ethorri zirenak; eta Jaunaren berthutea zen ageri erien sendatzean. 18 Orduan jende batzu ethorri ziren gizon bat zakharketela paralitikoa ohe batean eta zebiltzan sarthu nahiz eta hura Jesusen aitziñean eman nahiz. 19 Baiñan ezin aurkhituz nondik sararaz, jendetze handia zela kausa, igan ziren etxe gainerat eta jautsi zuten theilletarik bere ohearekien guzien erdirat Jesusen aitziñerat, 20 zeiñek hekien fedea ikusirik erran baitzioen: «Gizona, barkhatzen zaizkitzu zure bekhatuak». 21 Orduan eskribauak eta farisauak hasi ziren bere baithan erraten: «Nor da blasfemio erraille hau? Nork barkha ahal detzake ezen bekhatuak Jainkoak berak baizen?». 22 Ezaguturik, bada, Jesusek hekien gogoramenduak, ihardetsi zaroen eta erran: «Zer gogoeta darabillazue zuen bihotzetan? 23 Zer da errexago? Ala erratea: Barkhatzen zaizkitzu zure bekhatuak, ala erratea: Altxa zaite eta ibill zaite? 24 Bada jakin dezazuentzat Gizonaren Semeak baduela botherea lurrean barkhatzeko bekhatuak», erran zioen paralitikoari: «Nik darotzut erraten: altxa zaite, eramazu zure ohea eta zohaz zure etxerat». 25 Altxatu zen gizona berehala hekien aitziñean eta harturik zatzan ohea, goan zen bere etxerat Jainkoari gloria bihurtzen zioela. 26 Orduan guziak jarri ziren espantu handi batean Jainkoaren handitasunak publikatzen eta izialduraz betherik ziotsaten: «Ala guk gauza miragarriak baiditugu ikusi egungo egunean».

        27 Horien ondoan ilkhi zen Jesus, eta ikusirik publikano bat Lebi deitzen zena burreuean jarria, erran zioen: «Jarraik zakizkit». 28 Eta hura gauza guziak utzirik, jaiki zen bere lekhutik eta jarraiki zitzaion. 29 Egin ere zioen banket handi bat bere etxean, eta ziren publikanozko et bertze halako jendetze tropela handi bat mahaiñean jarriak hekiekien. 30 Eta bazarasaten farisauek eta eskribauek, haren dizipuluei erraten ziotelarik: «Zergatik publikanoekien eta bekhatorosekien jaten duzue?». 31 Jesusek hitza harturik, erran zaroen: «Sendo direnek ez dute mirikuren beharrik, baiñan bai eri direnek. 32 Ez naiz ethorri justuak deitzerat, baiñan bai bekhatorosak penitenziarat deitzerat».

        33 Ordean hek erran zioten: «Zergatik Joanesen dizipuluak eta bai farisauenak ere dire barurtzen eta orazionetan egoten, eta zureak hari dire jaten eta edaten?». 34 Ihardetsi karoen: «Baruraraz othe detzaketzue esposaren adiskideak esposa hekiekien deiño? 35 Baiñan ethorriko dire egunak, zeinetan esposa khenduko baitzaie, eta orduan dire barurtuko». 36 Konparazione bat egin ere zaroen: «Nihork ez bide dio ematen oihal berritik pedazua soiñeko zaharrari, ezperen berriak hausten du zaharra, eta oihal berritikako pedazu hura ez dagoko ungi zaharrari. 37 Eta nihork ez bide du ematen mahats arno berria zahagi zaharretarat, ezperen mahats arno berriak hausten ditu zahagiak eta isurtzen da eta zahagiak galtzen dire. 38 Baiñan mahats arno berria eman behar da zahagi berrietarat eta bata eta bertzea dire salbatzen. 39 Eta ez da nihor arno zaharra edaten duenean nahi lukenik berehala berritik; erraten baidu ezen: Zaharra hobea da».

VI. KAP.

        1 Gerthatu zen, bada, sabato egun batean, zeiñi erraten baitzioten bigarrren lehena, iragaten zela Jesus ogipean gaindi, haren dizipuluek hauts zetzaten ogi burukak eta jan zetzaten eskuz bihiturik. 2 Eta farisau batzuk erraten zioten: «Zergatik egiten duzue sabato egunean zilhegi ez dena?». 3 Jesusek hitza harturik, erran zaroen: «Ez duzue irakurri zer egin izan zuen Dabidek, gose izan zenean bera eta harekien zirenak? 4 Nola sarthu izan zen Jainkoaren etxean eta hartu zituen eta jan proposizioneko ogiak eta eman harekien zirenei, zeinetarik jatea ez baitzitzaien zilhegi aphezei baizen? 5 Gizonaren Semea», diotsote oraino, «nausi da sabathoaren ere».

        6 Gerthatu zen bertze sabatho egun batez, sar zedin Jesus sinagogan; eta jarri zen irakasten eta zen han gizon bat esku eskuiña ihartua zuena. 7 Beha zegozkon, bada, eskribauak eta farisauak, hea sabatho egunean sendatuko othe zuen, aurkhitu nahiz nondik hura akusa. 8 Baiñan hark, baitzekien gogoan zer zarabillaten, erran izan zioen eskua ihartua zuen gizonari: «Altxa zaite eta eman zaite hor erdi hortan». Altxatu zen eta eman zen han. 9 Gero Jesusek erran zaroen hei: «Galde bat dut zuei egiteko: zilhegi da sabatho egunetan ungi egitea ala gaixki egitea, gizon bati bizia salbatzea ala idekitzea?». 10 Eta guziei behatu ondoan ingurutarat, erran zioen gizon hari: «Heda zazu zure eskua». Hedatu zuen eta sendatu zitzaioen osoki. 11 Hek guziak baldituak gelditu ziren eta bazarasaten elkharren artean zer egiñen othe zuten Jesusen kontra.

        12 Denbora hartan goan zen Jesus mendirat othoitz egiterat eta egon zen han gau guzian othoitz egiten Jainkoari. 13 Eta eguna ethorri zenean, deithu izan zituen bere dizipuluak eta hetarik berezi zituen hamabi, zeiñak deithu ere baitzituen Apostoluak. 14 Simon, zeini eman baitzioen izena Piarres, eta Andres haren anaia, Jakobe eta Joanes, Filipe eta Bartholome, 15 Mathieu eta Thomas, Jakobe Alfearena eta Simon, zeloz bethea deitzen dena, 16 Juda Jakoberen anaia, eta Judas Iskariotes, zein izan baitzen traidorea.

        17 Gero hekiekien jautsirik, gelditu zen lekhu zelhai batean eta harekien haren dizipuluen araldea, eta jendetze handi bat Judeako, Jerusalemeko eta Tirgo eta Sidongo itsas basterretako populuetarik, 18 zeiñak ethorri izan baitziren haren aditzerat eta bere eritasunetarik sendatzerat; izpiritu lohiaz posedituak zirenak ere sendatzen ziren. 19 Eta populu guzia hura ukitu nahiz zebillan, zergatik haren ganik ilkhitzen baitzen berthute bat guziak sendatzen zituena.

        20 Orduan begiak altxaturik bere dizipuluen alderat, ziotsan: «Dohatsu zarete pobre zaretenak, zeren zuena baida Jainkoaren Erresuma. 21 Dohatsu orai gose zaretenak, zeren sasiatuko baizarete. Dohatsu orai nigar egiten duzuenak, zeren hirri eginen baiduzue. 22 Dohatsu izanen zarete gizonek gaitxetsiko zaituztenean, aldaratuko zaiztunean, afruntatuko zaituztenean, eta zuen izena ere gaixtotzat arbuiatuko dutenean Gizonaren Semearen ariaz. 23 Orduan zaitezte alegera eta bozkaria, horra ezen golardo handi bat zuentzat dagoena zeruan; horla tratatzen ohi zituzten profetak ere horien aitek. 24 Baiñan zorigaitz zuentzat, aberatsak, zeren baiduzue zuen konsolazionea mundu huntan. 25 Zorigaitz zuentzat, sasiatuak zaretenak, zeren izanen baitzarete gose. Zorigaitz zuentzat, orai hirriz zaudetenak, zeren eginen baiduzue nigar. 26 Zorigaitz zuentzat gizonek lausengatuko zaituztenean; horla egiten zioten ezen ohi, profeta falsoei ere horien aitek.

        27 Baiñan erraten darotzuet aditzen nauzuenei: Malta zatzue zuen etsaiak; egiozue ungi zuek higin zaituztenei. 28 Benedika zatzitzue zuek madarikatzen zaituztenak eta egizue othoitz gaizki erabiltzen zaituztenentzat. 29 Mazela batean jotzen zaituenari para diozozu bertzea ere, eta zure kapa eramaten darotzuna ez dezazula debeka arroba ere eramatetik. 30 Eman diozozu eskatzen darotzun guziari, eta zure eramaten darotzunari ez diozozula galde. 31 Fiñean nola ere nahi baiduzue egin diezazueten zuei gizonek, eta hala egin diozozue zuek ere hei. 32 Baldin ez baditutzue maite zuek onesten zaituztenak baizen, zer esker dukezue?. Ezen bekhatorosek ere maite dituzte hek maitatzen dituztenak. 33 Eta baldin ungi egiten badiozue zuei ungi egiten darotzuetenei, zer esker dukezue? Bekhatorosek ere ezen hori egiten dute. 34 Baldin prestatzen badiozue, bihurtuko darotzuela idurikitzen duzuenei, zer merezimendu dukezue? Bekhatorosek ere prestatzen diote bekhatorosei, ordaiñez hekien ganik hainbertze izateagatik. 35 Zuek, bada, malta zatzue zuen etsaiak; ungia egizue eta presta zazue handik deusere iduriki gabe, eta izanen da zuen golardoa handia, eta izanen zarete Jaungoikoaren umeak, zergatik hura ona baida ingratentzat eta gaixtoentzat ere. 36 Izan zaitezte, beraz, urrikalmendutsu, zuen aita urrikalmendutsu den bezala.

        37 Ez dezazuela juia eta ez zarete juiatuak izanen. Ez dezazuela kondena eta ez zarete kondenatuak izanen. Barkha zazue eta barkhatuko zaitzue. 38 Emazue eta emanen zaitzue; isuriko zaitzue zuen altzorat neurri ona, ungi zapatua eta higitzean gaindiz «dohana; ezen zebonek neurthuko duzuen neurri beraz neurthuko zaitzue.

        39 Konparazione hau ere egiten zaroen: «Itsu batek itsua gida dezake? Ez dire biak hobirat erortzen? 40 Dizipulua ez ahal da nausiaz gorago, baiñan perfeta diteke bere nausia bezalakoa den guzia. 41 Zergatik, bada, ikusten duzu fitsa zure anaiaren begian eta laza ez duzu ikusten zeurean? 42 Edo nola erran diozokezu zure anaiari: Anaia, utz nazazu khen diezazudan fits bat zure begitik, zeronek zeure begian duzun laza ikusten ez duzun denboran? Hipokrita, khen zazu lehenik laza zeure begitik eta orduan ikusiko duzu nola khen fitsa zure anaiaren begitik.

        43 Ez da ezen arbola ona fruitu gaixtoak ekhartzen dituena, ez eta arbola gaixtoa fruitu onak ekhartzen dituena. 44 Ezen arbola bakoitza bere fruitutik ezagutzen da. Ez dituzte ezen elhorrietarik biltzen fikoak, ez bain guti laharretarik mahatsak. 45 Gizon onak bere bihotzeko thresor onetik atheratzen ditu gauza onak; eta gizon gaixtoak thresor gaixto batetarik gaixtoak atheratzen ditu; bihotzeko frankiatik ezen minzo da ahoa.

        46 Zergatik, bada, erraten darotazue: «Jauna, Jauna», eta ez duzue egiten nik erraten dudana? 47 Erakusterat nohatzue noren iduriko den ene ganat heldu den gizon guzia eta ene erranak aditzen eta obretan ematen dituena. 48 Gizon bat diduri, zeiñek bastitzen baidu etxe bat eta barna haintzurturik ezarri baiduke zimendua harriaren gaiñean; uholde abiaturik ibaiak jazarri dio etxe hari eta ezin higitu duke, zeren zen fundatua arrokaren gaiñean. 49 Ene erranak aditzen dituena berriz eta obretan ematen ez dituena gizon baten iduriko da, zeiñek bastitzen baidu bere etxea lur gaiñean zimendurik gabe; ibaia heldu da etxe hari jazartzerat eta berehala erori dateke etxea, eta barraiadura handi bat egin da hartaz».

VII. KAP.

        1 Akhabatu zuenean, bada, Jesusek populuari errateaz errateko zituenak, sarthu zen Kafarnaumen. 2 Eta zentenero baten sehia hainitz maite zuena zen eri, hill hurrena. 3 Eta aditu baitzuen mintzatzen Jesusez, igorri izan ziotzan judutarren kargudunak othoitz egiterat, ethor zedin haren sehia sendatzerat. 4 Ethorririk, bada, hek Jesusen ganat, othoizten zuten lehiatuki erraten ziotelarik: «Merezi du hori egin diozozun, 5 maite du ezen gure nazionea eta sinagoga bat ere bastitu daroku berak». 6 Goan zen, bada, Jesus hekiekien eta etxetik urrun handi ez zela, igorri ziotzan zenteneroak bere adiskide batzu erraterat: «Jauna, ez zaitezela nekha, ez naiz ezen digne zu ene etxean sar zaitezen. 7 Hargatik ere neure burua ez dut gai estimatu zure ganat ethortzeko; baiñan errazu hitza eta ene sehia sendatua izanen da. 8 Ezen gizon bat naizen arren bertzeren azpikoa, nik ere baditut soldaduak neure azpiko; erran diozadan batari: zohaz, badoha; eta bertzeari: zato, heldu da; eta ene sehiari: egizu hau, egiten du». 9 Hori aditurik Jesus sarthu zen espantuetan, eta itzulirik ondotik zarraizkon jendetarat, erran zaroen: «Erraten darotzuet egia: Israelen ere ez dut aurkhitu hain fede handirik». 10 Eta bihurtu zirenean igorriak izan zirenak etxerat, aurkhitu zuten sendatua eri izan zen sehia.

        11 Ondoan goan zen Jesus Naim deitzen zen hiri batetarat eta goan ziren harekien haren dizipuluak eta jendetze handi bat. 12 Hurbiltzen zela, bada, hiriko portaletarat, huna non zaramaten gorphutz bat bere ama alhargunaren seme bakoitza eta hiritik akua handi bat ziohan harekien; 13 zeiña ikusi izan zuenean Jaunak, urrikalmendu harturik hartaz erran baitzioen: «Ez dezazula egin nigarrik». 14 Eta hurbildurik ukitu zuen katabuta; hura zaramatenak gelditu ziren, bada, eta erran zuen: «Gizon gastea, altxa zaite, nik darotzut erraten». 15 Altxatu zen berehala jartzerat hilla zena; eta hasi zen mintzatzen eta Jesusek bihurtu zioen bere amari. 16 Guziak, bada, sesitu zituen izialdurak eta hasi ziren Jainkoa glorifikatzen erraten zutela: «Profeta handi bat altxatu da gure artean eta Jainkoak bisitatu duke bere populua». 17 Eta aria hortaz erraten zutena hartaz banatu zen Judea guzian eta ingurutako herri guzietan.

        18 Erran baitziotzaten Joanesi bere dizipuluek horiek guziak, 19 deithu izan zituen Joanesek bere dizipuluetarik bia eta igorri zituen Jesusen ganat hari erraterat: «Zu zare ethorri behar duzuna ala bertze bat behar dugu iguriki? 20 Ethorri zirenean, bada, Jesusen ganat gizon bek, erran zioten: «Joanes Baptistak igorri gaitu zure ganat, zuri galdegiterat hea zu othe zaren ethorri behar dena, ala bertze bat iguriki behar dugun?» 21 Eta ordu berean Jesusek sendatu izan zituen hainitz presuna eritasunetarik eta plagetarik, bai eta izpiritu gaixtoetarik eta hainitz itsuei bizta eman izan zaroen. 22 Gero errepustatzat erran zaroen: «Zohazte erraterat Joanesi zer aditu duzuen eta zer ikusi duzuen: itsuek ikusten dutela, mainguak ibiltzen direla, lepratsuak garbituak direla, gorrek aditzen dutela, hillak bizten direla, Ebanjelioa zaiela pobrei predikatzen 23 eta dohatsu ditekela ene sujetean eskandalisatuko ez dena».

        24 Goan zirenean Joanesen mandatariak, hasi zitzaien Joanesez erraten populuari: «Zeren ikusterat goan othe zarete deserturat? seska haizeak erabiltzen duen baten? 25 Ordean, zeren ikusterat goan zarete? Gizon guriki bestitu baten? Ikusten duzue tresna ederrak darabiltzatenak eta atseginpean bizi direnak erregeen etxetan ohi direla. 26 Zeren ikusterat, bada, ilkhi zarete? Profeta baten? Baiki, erraten darotzuet, eta profeta baino gehiagokoaren. 27 Hartaz da eskribatua: Horra non igortzen dudan ene aingerua kure aitziñean bidea aphainduko darotzuna.

        28 Erraten darotzuet ezen: Emastetarik jaio direnen artean profeta handiagorik Joanes Baptista baiño nihor ez da. Ordean Jainkoaren erresuman xumeen dena handiago da are hura baiño». 29 Eta populu guziak hori aditurik eta bai publikanoek ere justifikatu zuten Jainkoaren konduita, bathaiatuak baitziren Joanesen bathaioaz. 30 Ordean farisauek eta legeko doktorek mesprezatu zuten Jainkoak hekien alderat zuen deseiñua, ez baitziren bathatuak hartaz.

        31 Erran izan zaroen, bada, Jaunak: «Norekien, bada, konparatuko ditut jenderazione huntako gizonak eta nor didurite? 32 Haur batzu didurite, zeiñak plaza publiko batean jarriak mintzo baitzaizko elkharri diotsatelarik: «Jo darotzuegu xirola eta ez zarete dantzatu; kantatu darozkitzuegu auhenak eta ez duzue egin nigar. 33 Ethorri izan da ezen Joanes Baptista ogirik jaten ez duela eta arnorik edaten ez duela eta diozue: Deabrua du berekien. 34 Ethorri izan da Gizonaren Semea, jaten duela eta edaten duela eta diozue: Huna gizon bat jankorrean dabillana eta arno edaillea, publikanoen eta bekhatorosen adiskidea. 35 Baiñan justifikatua izan da zuhurtzia bere ume guziez».

        36 Othoiztu zuen, bada, farisau batek harekien jaterat goateaz eta sarthurik farisauaren etxean, jarri zen mahaiñean. 37 Denbora berean hiriko emasteki gaixki bizi zen batek, jakinik mahainean zela farisau haren baithan, ekharri zuen jarro bat urrin onezko ungentuz bethea, 38 eta jarririk gibeletik haren oinetan, hasi zen bere nigarrez haren oinak bustitzen; eta bere buruko illeaz zituen xukhatzen, musu ematen zaroen eta gantzutzen zituen ungentuz. 39 Ikusirik, bada, hura gonbidatu izan zuen farisauak, erran zuen bere baithan zarasalarik: «Baldin hau profeta balitz, baleakike eki nor eta nolakoa den emasteki hori, ukitzen duena; gaixki bizi dena baida». 40 Orduan Jesusek hitza harturik erran izan zioen: «Simon, zerbait dut zuri errateko». Eta ihardetsi zioen: «Nausia, errazu». 41 Bi zordun zituen hartzekodun batek; batak zioen zor bortz ehun denario eta bertzeak berrogoi eta hamar. 42 Ez baitzuten pagatzekorik, barkhatu zaroen biei. Zure ustez zeiñek du maite gehienik?» 43 Simonek ihardetsi zioen eta erran: «Ene ustez haiñak, zeiñari gehiago baidio barkhatu». Jesusek erran zioen: «Ungi juiatu duzu». 44 Eta emastekia ganat itzulirik erran zioen Simoni: «Ikusten duzu emaste hau? Sarthu naiz zure etxean, urik ez darotazu eman ene oiñen garbitzeko; hunek aitzitik bere nigarrez busti ditu ene oiñak eta bere illeez ditu xukhatu. 45 Musu bat ez darotazu eman, baiñan hau sarthu denetik hunat, ez da gelditu ene oinei musu ematetik. 46 Olioz burua ez darotazu gantzutu, baiñan hunek ungentuz ditu gantzutu ene oiñak. 47 Hargatik darotzut erraten barkhatzen zaizkoela hainitz bekhatu, zeren duen hainitz maitatu; bainan gutiago barkhatzen zaioenak gutiago du maitatzen». 48 Erran zioen, bada, emasteki hari: «Barkhatzen zaizkitzu zure bekhatuak». 49 Eta hasi ziren harekien mahaiñean zirenak erasten bere baithan: «Nor othe da hau, bekhatuak ere barkhatzen baiditu?» 50 Jesusek, bada, erran zioen emasteki hari: «Zure fedeak salbatu zaitu; zohaz bakearekien».

VIII. KAP.

        1 Gero ondoan goan zen hiriz hiri eta herriz herri predikatzen zuela eta irakasten Jainkoaren Erresuma, eta hamabiak harekien ziren. 2 Bai eta emasteki batzu ere sendatuak izan zirenak izpiritu gaixtoetarik eta eritasunetarik: Maria, Magdalena zaritzana, zeiña ganik ilkhi izan baitziren zazpi deabru; 3 Joana, Herodesen intendant Xusa zeritzanaren emastea; Susana eta bertze hainitz bere ontasunetarik bere beharretan fornitzen ziotenak.

        4 Jendetze handi bat, bada, bildu baitzen eta hirietarik mundu handi bat heldu baitzitzaion, erran izan zaroen parabolez: 5 «Ilkhi izan zen ereille bat bere bihia ereinterat eta ereiten hari zela, bihi parte bat erori zen bide basterretarat, ostikatua izan zen eta jan zuten aireko xoriek. 6 Bertze parte bat erori zen harritarat, eta sorthu eta berehala ihartu zen, zeren ez baitzuen hezetasunik. 7 Bertze bat berriz erori zen elhorriperat eta elhorriak bihiarekien handiturik itho zuten. 8 Bertze parte bat erori zen lur onerat eta sorthurik ekharri zuen batenzat ehun». Horiek erratean oihuz zegoen: «Beharriak dituenak aditzeko, adi dezala».

        9 Galdegin zioten, bada, bere dizipuluek zer erran nahi zuen parabola horrek. 10 Eta erran zaroen: «Zuei eman zaitzue Jainkoaren erresumako misterioaren ezagutzea; bertzei ordean hitz estalitan baizen ez; halako maneraz, non ikustean ez baidute ikusten eta aditzean ez baidute aditzen.

        11 Huna, bada, zer den parabola. Hazia da Jainkoaren hitza. 12 Bide basterretan direnak, daitezke hitza entzuten dutenak; ordean gero ethortzen da deabrua eta eramaten du hitz hura hekien bihotzetik, beldurrez ezen sinhetsirik salba daitezen. 13 Lekhu harritsuetakoak dire hitza enzunik errezibitzen dutenak bozkariorekien; ordean errorik ez dute, denbora batetakotz dute sinhesten eta tentazioneko denboran ihesi dohaz. 14 Elhorriperat erortzen denak markatzen ditu hitza entzuten dutenak; ordean ithotzerat uzten dutenak bizitze huntako ansiez, aberastasunez eta atsegiñez, eta fruiturik ekhartzen ez dutenak. 15 Fiñean lur onerat erortzen denak ditu markatzen, entzunik bihotz on eta exzellent batekien hitza, gelditzen eta begiratzen dutenak eta pasientziaz fruitua ekhartzen dutenak.

        16 Nihor ez bide da, lanpa bat biztu ondoan, jarro batez estaltzen duenik edo ohe azpian ematen duenik; aitzitik ematen dute kandeler baten gaiñean, sartzen direnek argia ikus dezaten gatik. 17 Ez da ezen sekreturik agertzen ez denik, ez gauza gorderik jakiten ez denik eta kanporatzen ez denik. 18 Goardia emozue, beraz, nola aditzen dukuen; ezen duenari emanen zaio, eta ez duenari khenduko zaio duela uste duena ere».

        19 Ethorri ziren, bada, haren ganat haren ama eta haren anaiak, eta ezin hurbill zekizkon jendetzearen fuertsaz. 20 Eta erran zioten: «Kure ama eta zure anaiak kanpoan daudez zu ikusi nahiak». 21 Baiñan ihardetsi izan zaroen eta erran: «Ene ama eta ene anaiak haiñak dire, zeiñek aditzen baidute eta obretan ematen Jainkoaren hitza».

        22 Egun batez iganik barku batetarat bere dizipuluekien erran zaroen: «Iragan gaitezen lakhuaren bertze alderat». Eta abiatu ziren. 23 Iragaten hari zirela loharkatu zen eta egin zen lakhua gaiñean haize xirimola bat hain handia, non urez bethetzen baitzen barkua eta hirriskutan baitziren. 24 Ethorri zitzaizkon, bada, eta iratzarri zuten erraten ziotelarik: «Nausia, galtzen hari gare»: Baiñan hark jaikirik mehatxatu zituen haizeak eta itsasoko tenpesta, eta egin zen kalma handi bat. 25 Gero erran izan zaroen: «Non da zuen fedea?». Hek berriz izituak zeudezen eta miretsirik erran zioten elkharri: «Nor othe da hau? Haizeei eta itsasoari manatzen baidaroe eta hek obeditzen baidute».

        26 Irabazi zuten gero Jerasendarren herrirat, zeiña baida Galileaz bertze aldean. 27 Jautsi zenean Jesus leihorrerat, bathu zitzaion gizon bat aspalditik deabruaz poseditua zena eta bulhuzia zabillana, thonbaz bertze egoitzarik ez zuena. 28 Jesus ikusi zuenekotz arthiki zuen bere burua haren oiñetarat eta oihu handi batekien erran zioen: «Zer dut nik zurekien, Jesus Jaungoikoaren Semea? Othoi, ez nazakula tormenta». 29 Manatzen zuen ezen izpiritu lohia ilkhi zedillala gizon haren ganik, ezen maiz sesitzen zuen biolentziarekien; gathez estekaturik eta burdiñak oiñetan emanik goarda zezaten arren, estekaillu guziak hautsirik eramaten zuen deabruak deserturat. 30 Galdegin zioen, bada, Jesusek eta erran: «Zer da hire izena?». Hark erran zioen: «Lejionea»; zergatik deabru hainitz sarthu izan baitziren haren baithan. 31 Eta othoiztu zuten deabru hek, arren ez zetzan mana lezerat ziohazela. 32 Zen, bada, han urdalde handi bat mendian bazkatzen zirenak eta othoitz egin zioten deabruek arren permeti ziozaten hetan sar zaitezen; eta permetitu zaroen. 33 Ilkhi ziren, bada, deabruak gizon haren ganik eta sarthu ziren urdeetan. Denbora berean urdaldea abiatu zen lausterrez lakhuan behera eta itho ziren. 34 Hori ikusirik urdezaiñek ihesi egin zuten eta goan ziren berria ematerat hirirat eta herrietarat. 35 Ilkhi ziren, bada, ikusterat zer gerthatu othe zen; ethorri ziren Jesusen ganat eta aurkhitu zuten gizon hura, zeiñaren ganik ilkhi baitziren deabruak, jarria haren oinetan, bestitua eta bere sensu onean; eta izitu ziren. 36 Erran ere zioten gauza ikusi izan zutenek nola libratua izatu zen deabruzko lejionetik. 37 Orduan othoitztu zuten Jerasendar guziek, arren urrun zedin hetarik; zeren izialdura handi batek hartuak baitziren. Igan zen, bada, barkurat eta goan zen bertze alderat. 38 Gizon hura, zeiñetarik deabruak ilkhi baitziren, othoitzez zegokon harekien izan nahiz. Baiñan Jesusek igorri izan zuen erraten zioelarik: 39 «Bihur zaite zure etxerat eta konda zazu zer fagore egin darotzun Jainkoak». Eta goan zen hiri guzian banatzen zuela Jesusek egin izan zioen fagorea.

        40 Bihurtu izan zenean Jesus, errezibitu zuten jendetze handi batek, guziak ezen haren begira zeudezen. 41 Berehala ethorri zitzaioen sinagogako buruzagi bat, Jaire deitzen zena, eta bere burua arthikirik Jesusen oiñetarat othoitztu zuen ethortzeaz haren etxerat, 42 zeren alaba bat baitzuen bakharra hamabi urthe zituzkena, eta hura hiltzen hari baitzitzaioen. Gerthatu zen, Jesus harat ziohala, izan zedin tropelez herstua. 43 Eta emaste bat hamabi urthe hartan odol isuri batez eri zena, mirikuetan bere ontasun guziak despendatu izan zituena eta batek ere ezin sendatu izan zuena, 44 hurbildu zitzaion gibeletik eta ukitu zuen haren arrobaren pertala eta berehala gelditu zitzaion bere odol isuria. 45 Jesusek erran zuen: «Nor da ni ukitu izan nauena?». Guziek, bada, ukhatzen baitzuten, Piarresek eta harekien zirenek erran zioten: «Nausia, jende tropek butatzen zaituzte eta hurren lehertzen, eta diozu nork ukitu zaituen?». 46 Jesusek ihardetsi zuen: «Ukitu nau norbaitek, ezagutu dut ezen berthute bat athera izan dela ene ganik». 47 Ikusirik, bada, emaste hark ezin gorde zela, ethorri zen ikharan, arthiki zuen bere burua haren oiñetarat eta mundu guziaren aitziñean deklaratu zuen zerengatik ukitu izan zuen eta nola berehala sendatua izan zen. 48 Orduan erran zioen Jesusek: «Ene haurra, zure fedeak salbatu zaitu; zohaz bakearekien». 49 Oraiño mintzo zela, ethorri zitzaion norbait sinagogako prinzipalari erraterat: «Hil da zure alaba; ez dezazula nekharaz nausia». 50 Jesusek, bada, hitz hori aditurik, eran zioen neskatxaren aitari: «Ez duzula beldurrik; sinhets zazu solamente eta salbo izanen da». 51 Eta etxerat ethorri zenean ez zuen utzi berekien sartzerat nihor, lekhat Piarres, Jakobe, Joanes eta neskatxaren aita eta ama baizen. 52 Nigarrez zeudezen guziak eta auhenez, baiñan erran zaroen: «Ez zazuela egin nigarrik. Ez da hilla neskatxa, baiñan lo datza». 53 Eta trufatzen ziren hartaz, baitzakiten hilla zela. 54 Jesusek, bada, eskua harturik egin zioen oihu erraten zioelarik: «Neskatxa, altxa zaite». 55 Arima bihurtu zitzaioen gorphutzerat eta jaiki zen berehala eta manatu zaroen eman ziozatela jaterat. 56 Espantitu ziren haren aita eta ama, eta Jesusek debekatu zaroen nihori ez ziozatela erran zer gerthatu zen.

IX. KAP.

        1 Jesusek erakharririk hamabi Apostoluak, eman zaroen indarra eta botherea deabru guzien gaiñean, bai eta eritasunen sendatzekoa ere. 2 Gero igorri zituen predikatzerat Jainkoaren Erresuma eta eriak sendatzerat. 3 Eta erran karoen: «Ez dezazuela deus ere eraman bidekotz, ez makhillarik, ez moltsarik, ez ogirik, ez dirurik; eta ez duzuen bigarren aldagarririk. 4 Zein ere etxetan sarthuko baitzarete, han egon zaitezte eta ez zaiteztela ilkhi handik. 5 Baldin ez bazaituzte hartzen, hiri hartarik ilkhitzean zuen oiñetako herrautsa ere iharros zazue hekien kontrako lekhukotasuntzat». 6 Abiaturik bazebiltzan herriz herri Ebanjelioa predikatzen zutela eta eriak sendatzen zituztela lekhu guzietan.

        7 Aditu zuen, bada, Herodes tetrarkak mintzatzen Jesusek egiten zituen guziez, eta ez zakien zer pensa; batzuk erraten baitzuten Joanes biztu zela hilletarik; 8 bertzeek berriz Elias agertu zela eta bertze batzuk profeta lehenagokoetarik bat zela, mundurat bihurtua. 9 Eta zioen Herodesek: «Joanesi nik burua pikarazi diot; nor da bada hau, zeiñetaz horlako gauzak baiditut aditzen?». Eta nahi zuken ikusi.

        10 Bihurtu zirenean Apostoluak kondatu ziotzaten Jesusi egin izan zituzten gauza guziak, eta hek berekien harturik goan zen aparterat lekhu desertu batetarat, Bethsaidako ondorat. 11 Jendetzeek hori jakin zutenean, jarraiki zitzaizkon eta Jesusek hartu zituen; mintzo zitzaien Jainkoaren Erresumaz eta sendatzeko beharra zutenak sendatzen zituen.

        12 Eguna hasi zen, bada, beheratzen eta ethorri zitzaizkon hamabiak erraterat: «Igorrazitzu jende hauk, dohazen ostatatzerat inguruetako herrietan eta herrisketan, eta ediren dezaten jateko behar dutena, ezen hemen lekhu desertu batean gare». 13 Jesusek erran zaroen: «Emozue zebonek jaterat». Hek berriz ihardetsi zioten: «Ez dugu bortz ogi eta bi arrain baiño gehiago, non ez garen naski goaten erosterat jende hauk guzientzat jatekoa». 14 Baziren ezen bortz milla gizon edo. Erran zaroen, bada, bere dizipuluei: «Jarraraz zatzue salerka, berrogoi eta hamar saler bakhotxean». 15 Egin zuten hala eta jarrarazi zituzten guziak. 16 Jesusek, bada, harturik bortz ogiak eta bi arraiñak eta behaturik zerurat, benedikatu zituen eta eman zarozten bere dizipuluei, zerbitza ziotzatentzat jende hei. 17 Jan zuten guziek eta sasiatu ziren eta sobratu zitzaienetik eraman zituzten hamabi saski zathiz betheak.

        18 Ondoan bakhartasunean othoitzean zegoela, harekien baitziren haren dizipuluak ere, galdegin zaroen eta erran: «Nor diote naizela jendeek?» 19 Ihardetsi zioten hek: «Batzuk Joanes Baptista zarela; bertzek Elias, bertze batzuk berriz profeta lehenagokoetarik bat biztu dela». 20 Erran zaroen, bada: «Eta zuek nor naizela diozue?». Simon Piarresek ihardetsi izan zioen eta erran: «Kristo Jainkoarena». 21 Baiñan Jesusek dixidaturik debekatu zaroen nihori hori ez erratea, 22 erraten zuelarik: «Halabeharra da Gizonaren Semeak sofri dezan hainitz, izan dadin kondenatua kargudunez, eta aphezen prinzeez eta eskribauez izan dadin hillarazia, eta hirurgarren egunean bitz dadin».

        23 Gero erran zaroen han ziren guziei: «Baldin nihork nahi badu ene ondotik ethorri, egin bioza ukho bere buruari, garraia beza bere gurutzea egun oroz eta jarraik bekit niri; 24 ezen bere bizia salbatu nahi dukenak galduko du; eta aitzitik bere bizia galdu dukenak ene gatik, salbatuko du. 25 Zer probetxu du ezen gizonak mundu guzia irabaztea ere, bere burua galtzen badu eta bere kaltetan hari bada? 26 Nor ere nitaz ahalke izanen baida eta ene hitzez, Gizonaren Semea ere ahalke izanen da hartaz ethorriko denean bere majestatean, Aitarenean eta aingeru sainduenean. 27 Erraten darotzuet bada egia: badire hemen present direnetarik hillen ez direnak, ikusi izan gabetakorik Jainkoaren Erresuma».

        28 Hitz horiek erran ondoan, zortzi egunen buruan edo, hartu zituen berekien Piarres, Jakobe eta Joanes eta igan zen mendi batetarat othoitz egiterat. 29 Othoitzean zegoela, egin zen haren bisaia bertze bat eta haren bestimenda xuri eta distiant. 30 Eta betbetan agertu ziren bi gizon, harekien mintzo zirenak; ziren, bada, hek Moises eta Elias, 31 majestatez betheak agertzen zirenak; eta zuten erraten nola behar zituen finatu bere egunak Jerusalemen. 32 Piarres ordean eta harekien zirenak logalez pisatuak ziren; iratzartzean ikusi zuten Jesusen gloria eta harekien zeudezen bi gizonak ere ikusi izan zituzten. 33 Eta hek haren ganik partitzerat zioazela, erran zioen Piarresek Jesusi: «Nausia, on da guretzat hemen izatea; eta hala egitzigun hirur etxola, bat zuretzat, bat Moiserentzat eta bertze bat Eliasentzat». Ez zakien ezen zer erraten zuen. 34 Horien erraten hari zela, ethorri zen hedoi bat, zeiñek estali baitzituen eta izitu ziren hedoipean hek sarthu zirenean 35 Denbora berean ilkhi zen hedoipetik boz bat erraten zuena: «Hauxe da ene Seme maitea: hau adi zazue». 36 Boz hark oraiño zirauela, Jesus aurkhitu zen bera bakharrik eta hek atxiki zuten hau sekretuan, nihori deusik erran gabe denbora hartan ikusi izan zituzten gauzetarik.

        37 Biharamunean menditik jausten zirela, jendetze handi bat ilkhi zitzaien biderat. 38 Gizon bat jendetze haren artetik hasi zitzaion oihuz erraten: «Nausia, othoitz egiten darotzut: beha zazu ene semea ganat, ezen hori dut ene haur bakharra. 39 Eta izpiritu gaixtoak sesitzen du eta betbetan oihu handi batzu egin aratzitzen diotza, arthikitzen du, iharrosten du arrapoa ahotik darioela, eta nekhez uzten du zathikatu duen ondoan ere. 40 Othoitz egin daroet zure dizipuluei khen diozatela eta ezin egin dute». 41 Jesusek ihardetsi zaroen: «O nazio sinhets gaitxa eta gaizkoatua! Noiz artean izanen naiz ni zuekien eta jasanen zaituztet? Ekharrazu hunat zure semea». 42 Eta hurbiltzen hari zela haurra, arthiki zuen deabruak lurrerat eta iharrosi zuen borthizki. 43 Baiñan Jesusek mehatxaturik izpiritu lohia, sendatu zuen haurra et bihurtu zioen bere aitari. 44 Guziak espantitu ziren Jainkoaren handitasunaz, eta guziak miretsiak baitzeudezen hark egiten zituen guziez, erran zaroen bere dizipuluei: «Har zazue ungi gogoan erraterat nohatzuena; ethorriko da ezen egun bat, zeiñetan Gizonaren Semea emana izanen baida gizonen eskuetarat». 45 Baiñan hek ez zuten konprenitzen hizkuntza hori; gauza estali bat zen hekientzat hala, non ez baitzuten deusik konprenitzen eta izi ziren ere horren gaiñean hari deusik galdetzerat.

        46 Ethorri zitzaien, bada, gogoeta bat, hea zein othe zen hekien artean handiena. 47 Baiñan Jesusek ikusirik hekien bihotzeko gogoetak, hartu izan zuen haur bat eta hura bere aldean ezarririk, 48 erran zaroen: «Nork ere errezibituko baidu haur hau ene izenean, ni nauke errezibitzen, eta ni errezibitzen nauenak duke errezibitzen ni igorri nauena, ezen zuen guzien artean xumeen dena diteke handiena».

        49 Harturik bada hitza Joanesek, erran zioen: «Nausia, ikusi dugu gizon bat zure izenean deabruak khentzen dituena, eta debekatu izan dugu, zeren ez baida gurekilakoetarik». 50 Eta Jesusek erran zioen: «Ez dezazuela debeka, ezen zuen kontra ez dena zuen alde diteke».

        51 Konplitu hurren zenean denbora mundutik goan behar zuena, hartu zuen aire seguratu bat Jerusalemerat goateko, 52 eta igorri zituen mandatariak bere aitziñean abisu ematerat. Goan ziren eta sarthu ziren Samaritanoen hiri batean hari behar zena preparatzeko. 53 Baiñan ez zituzten hartu, zeren ageri baitzen Jerusalemerat zihoala. 54 Ikusi zutenean, bada, hori haren dizipulu Jakobek eta Joanesek, erran zioten: «Jauna, nahi duzu erragun jauts dadillala sua zerutik eta irets detzala horiek?» 55 Baiñan itzulirik erreprenitu zituen erraten zaroelarik: «Ez dakizue zer Izpiritutako zareten; 56 Gizonaren Semea ez. da ethorri izan gizonei bizia khentzerat, aitzitik bai ematerat». Eta goan ziren bertze herri batetarat.

        57 Gerthatu zen, bada, bidean zihoazela erran ziozan gizon batek: «Jarraikiko natzaitzu zohazen lekhu guzietarat». 58 Ihardetsi zioen Jesusek: Azeriek badituzte bere zilhoak eta zeruko hegastinek bere ohatzeak; Gizonaren Semeak, ordean, ez du non pausa bere burua». 59 Erran zioen, bada, bertze bati: «Jarraik zakizkit». Eta hark ihardetsi izan zioen: «Jauna, permeti diezadazu lehenago, nohan ene aita ehorzterat». 60 Jesusek berriz erran zioen: «Utzatzu hillek ehortz detzaten bere hillak, bainan zu zohaz predikatzerat Jainkoaren Erresuma». 61 Bertze batek berriz erran zioen: «Jauna, jarraikiko natzaitzu; ordean permeti diezadazu lehenago desegin nadin etxean ditudanez». 62 Ihardetsi zioen hari Jesusek: «Nihor eskuz lothu ondoan goldeari gibelat beha jartzen denik, ez da propi Jainkoaren Erresumakotzat».

X. KAP.

        1 Horien ondoan berezi izan zituen Jaunak hirur hogoi eta hamabi bertze dizipulu eta igorri zituen birazka bere aitziñean berak goan gogo zuen hiri eta lekhu guzietarat. 2 Eta ziotsoten: «Uzta handia da, ordean langille da guti. Egiozue, beraz, othoitz uztaren nausiari igor detzala langilleak bere uztarat. 3 Zohazte; horra non igortzen zaituztedan otsoen arterat bildots batzu bezala. 4 Ez daramazuela sakhurik ez molsarik ez oiñetakorik, eta nihor ez dezazuela bidean saluta. 5 Zein nahi etxetan sar zaitezten, berehala errazue: Bakea dela etxe huntan. 6 Eta baldin edireten bada han bakezko umerik, pausatuko da zuen bakea haren gaiñean; bertzela bihurtuko da zuen ganat. 7 Etxe berean egon zaitezte jaten duzuela eta edaten hekien baithan denetik; merezi du ezen langilleak bere saria. Ez zabiltzatela etxe batetik bertzerat. 8 Eta zein nahi hirietan sar zaitezten, baldin hartzen bazaituzte, jan zazue aitziñerat emanen darotzuetena. 9 Senda zatzue han ditezken eriak eta errozuete: Hurbildu da zuen ganat Jainkoaren Erresuma. 10 Zeiñ nahi hirietan berriz sar zaitezten, baldin hartzen ez bazaituzte, ilkhi zaitezte karriketarat eta errazue: 11 Zuen hiritik lothu zaikegun herrautsa ere iharrosten dugu zuen kontra. Jakin ezazue ordean Jainkoaren Erresuma hurbil dela. 12 Erraten darotzuet Sodomarrak egun hartan emekiago izanen direla tratatuak hiri hura baiño.

        13 Zorigaitz hiretzat, Korozaim; zorigaitz hiretzat, Bethsaida!, zergatik Tirgo hirian edo Sidongoan egin izan balire zuetan egin izan diren mirakuilluak, aspaldi eginen baitzuten penitentzia zilizioan eta hautspean zaunzala. 14 Halaber Tiri eta Sidoni emekiago goanen zaie juiamenduko egunean ezen ez zuei. 15 Eta hi, Kafarnaum, zeruraiño goratu haizena, ifernuetaraiño beheratua izanen haiz. 16 Zuek aditzen zaituztenak ni aditzen nauke eta zuek mesprezatzen zaituztenak ni nau mesprezatzen; ni mesprezatzen nauenak berriz, ni igorri nauena du mesprezatzen».

        17 Bihurtu izan ziren, bada, hirur hogoi eta hamabiak bozkariorekien erraten ziotelarik: «Jauna, deabruak ere sumetitzen zaizkigu zure izenean». 18 Eta Jesusek erran zaroen: «Ikusten nuen Satana xismista bat bezala erortzen zerutik. 19 Hona non eman izan darotzuedan botherea ostikatzeko sugeen eta eskorpionen, bai eta etsaiaren indar guzien ere, eta deusek ez darotzue eginen daiñurik. 20 Halarikan ere ez zaiteztela bozkaria, zeren izpirituak sumetitzen zaizkitzuen; bozkaria zaitezte aitzitik, zeren zuen izenak eskribatuak diren zeruetan».

        21 Ordu hartan berean Jesusek izan zuen alegrantzia bat Izpiritu Saindua ganikakoa eta erraten zuen: «Eskerrak darozkitzut, ene Aita, zeruko eta lurreko Jauna, gauza hek estali baidiotzatzute zuhurrei eta jakinei eta agertu baidiotzatzute xumei. Baiki, ene Aita, zeren den horla zure plazera. 22 Gauza guziak eman darozkit niri ene Aitak eta nihork ez daki nor den Semea Aitak baizen, ez nor den Aita Semeak baizen eta nori ere Semeak agertu nahiko baidio, eta hark baizen».

        23 Eta bere dizipuluetarat itzulirik, erran zaroen: «Dohatsuak begiak, zuek dakusazuena ikusten dutenak. 24 Erraten darotzuet ezen, hainitz profetek eta erregeek nahi izan dutela ikusi zuek ikusten duzuena eta ez baidute ikusi, eta aditu nahi izan dutela zuek aditzen duzuena eta ez baidute aditu».

        25 Orduan altxatu zen legeko dotor bat hura tentatu nahiz, eta erran zioen: «Nausia, zer egiñen dut bizitze eternala izateko?». 26 Jesusek ihardetsi zioen: «Legean zer da eskribatua? zer irakurtzen duzu?» 27 Hark errepusta eman zioen: «Maitatuko duzu zure Jainko Jauna zure bihotz guziaz, zure arima guziaz, zure indar guziez eta zure izpiritu guziaz, eta zure lagun proximoa zeure burua bezala». 28 Erran zioen Jesusek: «Ungi ihardetsi duzu; egizu hori eta biziko zare». 29 Hark berriz, nahiz gizon prestutzat agertu, erran zioen Jesusi: «Eta nor da ene lagun proximoa?». 30 Hitza harturik, bada, Jesusek erran kuen: «Gizon bat zihoan Jerusalemetik Jerikorat eta erori zen ohoinen eskuetan, zeiñek bilhuzi baitzuten eta kolpez zaurthu ondoan, goan ziren hill hurrena utzirik. 31 Gerthatu zen, bada, aphez bat iragaten bide beraz eta hura hala ikusi arren, iragan zen trikatu gabe. 32 Manera berean lebita bat hurbill zelarik eta ikusi zuelarik, iragan zen hura ere. 33 Baiñan samaritano bat bidean zihoala, ethorri zen gizon hura zen lekhurat eta ikusirik urrikaldu zitzaion. 34 Hurbildu zitzaion eta lothu ziotzan bere zauriak, olioa eta arnoa hetarat isuririk; eta bere abrearen gaiñean ezarririk, eraman zuen ostatu batetarat eta hartaz artha izan zuen. 35 Biharamunean athera zituen bi diru peza eta eman ziotzan ostalerari ziotsolarik: Artha izan zazu gizon huntaz eta zer ere gehiago despendatuko baiduzu, eta hura nik emanen darotzut bihurtzen naizenean. 36 Hirur horietarik zein daritzazu izan dela ohoiñen eskuetarat erori izan zenaren proximoa?». 37 Hark ihardetsi izan zioen: «Hartaz urrikalmendu izan duena». Horren gaiñean erran zioen Jesusek: «Zohaz eta zuk ere egizu gauza bera».

        38 Egun batez, bada, Jesus bidean zihoala bere dizipuluekien, sarthu zen herri batean eta emazteki Martha zeritzan batek errezibitu izan zuen bere etxean. 39 Eta hunek zuen aizpa bat Maria deitzen zena, zeiña jarririk baitzegoen Jaunaren oiñetan haren hitzaren aditzen. 40 Martha, bada, hari zen lehia handirekien hainitz zerbitzuren preparatzen; eta ethorririk Jesusen aitzinerat erran ikan zioen: «Jauna, ez duzu konsideratzen ene aizpak neroni utzten nauela bakharrik zerbitzatzerat? Erran diozozu, beraz, lagun nazala». 41 Baiñan ihardetsi izan zioen Jaunak eta erran: «Martha, Martha, khexatua zare eta altaratzen zare hainitz gauzen arthaz; 42 bizkitartean gauza bat da bakharra nezesario dena. Mariak parterik hoberena du hautatu, zeiña ez baitzaio khenduko».

XI. KAP.

        1 Egun batez lekhu batean zegoela othoitzean, akhabatu zuenean bere othoitza, erran izan zioen bere dizipuluetarik batek: «Jauna, irakats diezaguzu othoitz egiten, Joanesek ere irakatsi daroen bezala bere dizipuluei». 2 Eta erran zaroen: «Othoitz egiten dukezuenean errazue: Aita, santifika bedi zure izena, ethor bedi zure Erresuma; 3 iguzu egun oroz gure eguneko ogia; 4 barkha dietzagutzu gure bekhatuak, guk geronek ere barkhatzen deroztegunaz geroz guri zor darokuten guziei; eta ez gaitzatzula utz tentazionerat». 5 Erran zaroen oraiño: «Baldin zuetarik norbaitek balu adiskide bat eta balihoako hura gau erditan erraterat: Adiskidea, presta dietzakidatzu hirur ogi, 6 zeren ene adiskide bat bidean zihoana ethorri baitzait etxerat eta ez dut deusik hari jaterat emateko; 7 eta hark etxe barnetik ihardets balioza eta erran: Ez nazazula inportuna, jadan ene athea zarratua da, eta ene haurrak eta ni ohean gare; ezin jaiki naiteke ematerat, 8 baldinetariak hala ere baleago athea jotzen, erraten darotzuet, ematen ez baliotza ere jaikirik zeren den haren adiskidea, haren muthirikoa dela kausa bederen jaiki litekela eta eman liotzokela zenbat ere behar baiditu, eta hek. 9 Eta hala nik ere erraten darotzuet: Galde zazue eta emanen zaitzue; bilha zazue eta edirenen duzue; jo zazue eta idekiko zaitzue; 10 ezen galdetzen duen guziak izaten du; bilhatzen duenak edireten du eta athea jotzen duenari idekiko zaio. 11 Zeiñ ahal da zuen artean aita, bere semeak ogia galdetzen dioenean barri bat eman liozakena? Edo arraiña eskatzen dioenean, arraiñaren orde suge bat eman liozakena? 12 Edo eskatzen badio arroltzea, eskorpion bat eman liozakena? 13 Bada zuek gaixtoak zaretelarik dakizuenaz geroz gauza onak ematen zuen emeei, zenbatenaz are hobeki zuen Aita zerukoak emanen bide daroe Izpiritu ona galdetzen diotenei?».

        14 Egun batez Jesus hari zen deabru baten khentzen eta hura zen mutua; eta khendu izan zuenean deabrua, minzatu zen mutua eta miretsi zuen populu guziak. 15 Zenbaitek, bada, hetarik erran izan zuten: «Beelzebuth deabruen prinzearen bidez ditu khentzen deabruak». 16 Eta bertze batzu berriz, hura tentatu nahiz, zerutikako zerbait seiñaleren eske zegozkon. 17 Baiñan hark ikusirik gogoan hek zarabillatena erran izan zaroen: «Bera beraren kontra partitua den erresuma guzia desolatua izanen da eta etxea etxearen gaiñerat eroriko da. 18 Beraz Satana ere, bera beraren kontra partitua bada, nola iraunen du haren erresumak? Erraten baiduzue Beelzebuthen bidez khentzen ditudala nik deabruak. 19 Baldinetarik, bada, nik Beelzebuthen bidez khentzen baditut deabruak, zuen umeek noren bidez khentzen othe dituzte? Hargatik dire izanen hek berak zuen juje. 20 Ordean Jainkoaren erriaz khentzen baditut nik deabruak, dudarik gabe da Jainkoaren Erresuma ethorria dela zuen ganat. 21 Gizon borthitz eta ungi armatu batek begiratzen duenean bere eskaratza, segurean dire hark dituen guziak. 22 Baldin ordean hura baiño borthitzago den bat heldu bada hura garaitzen duena, eramanen diotza bere arma guziak, zeiñetan baitzen fida, eta partituko ditu haren tresnak. 23 Enekien ez dena ene kontra diteke eta enekien biltzen hari ez dena, barraiatzen hari da. 24 Izpiritu lohia ilkhi daitekenean gizon baten ganik, badoha lekhu idorretarat errepausu bilha eta edireten ez duenean, erraten du: Bihurtuko naiz ene etxerat, zeiñetarik ilkhi izan bainaiz. 25 Eta ethorri ditekenean, aurkhitzen du erkhatzez garbitua eta aphaindua. 26 Orduan goaten da eta hartzen ditu bertze zazpi izpiritu berekien bera baiño gaixtoagoak, sartzen dire eta egoten dire han, eta gizon haren azkeneko estatua gaixtoagoa edireten da lehenbizikoa baiño».

        27 Horla minzo zela, oihua altxaturik emasteki batek jende artetik erran zioen: «Dohatsu sabela zu ekharri zaituena eta dohatsuak bulharrak zuk edozki ditutzunak». 28 Baiñan Jesusek erran zioen hari: «Aitzitik dohatsuak presunak Jainkoaren hitza entzuten dutenak eta obretan ematen dutenak».

        29 Jendetzeak, bada, biltzen hari baitziren, hasi zen erraten: «Nazione hau nazione gaixto bat da; seinale eske dago, eta seinalerik ez zaio emanen Jonas profetaren seiñalea baizen. 30 Ezen Jonas izatu zen bezala seinale bat Ninibitarrentzat, hala izanen da Gizonaren Semea ere nazione hunentzat. 31 Hegoa parteko erregina altxatuko da jujamenduko egunean nazione huntako gizonen kontra eta kondenatuko ditu, zeren hura ethorri izan baida munduaren bertze bazterretik Salomonen zuhurtzia aditzerat; eta huna hemen Salomon baiño gehiagokoa. 32 Ninibitarrak altxatuko dire jujamenduko egunean nazione hunen kontra eta kondenatuko dute, zergatik hek penitenzia egin baitzuten Jonasek predikatu izan zaroen pontutik; eta huna hemen Jonas baiño gehiagokoa.

        33 Nihork ez du irazakitzen lanpa bat lekhu estali batean edo gaitziru azpian emateko; bainan ematen dute kandeler gaiñean, etxean sartzen direnek argia ikus dezatentzat. 34 Zure gorphutzaren argizagia da zure begia. Baldin zure begia garbia bada, zure gorphutz guziak izanen du argi; baldin ordean gaizkoatua bada, halaber zure gorphutza ilhunbean izanen da. 35 Begirautzu, beraz, zure baithan den argia izan ez dadin ilhunbea bera. 36 Baldin, beraz, zure gorphutza guzia argitua bada eta ez badu ilhunberik zenbait parteetan, izanen den guzia argitsu eta argizagi distiant batek bezala darotzu argituko».

        37 Mintzo zen denboran farisau batek othoiztu zuen ziohala bazkaitarat harekien; goan zen eta jarri zen mahaiñean. 38 Farisaua, bada, hasi zen bere baithan erasten, zergatik ez othe zen garbitu Jesus bazkal aitziñean. 39 Baiñan erran zioeñ Jaunak: «Orai zuek, farisauak, xoperaren eta plataren kanpoko aldea garbitzen duzue; zuen barnea ordean bethea da arrapakeriaz eta gaixtakeriaz. 40 Erroak, kanpokoa egin duenak ez du egin barnekoa ere? 41 Guziarekien ere egizue amoiña eta guziak garbi izanen ditutzue. 42 Ordean, zorigaitz zuentzat, farisauak, zeren pagatzen baiduzue detxima mendarena, arroda belharrarena eta belhar suerte guziena, eta utzten baiduzue justutasuna eta Jainkoaren amudioa; hauk bada behar ziren egin, hek utzi gabetarik. 43 Zorigaitz zuentzat, farisauak, zeren lakhet baiduzue sinagogetan lehenbiziko kadirak izatea eta plaza handietan agurrak errezibitzea. 44 Zorigaitz zuentzat, zeren thonba ageri ez diren batzuek bezala baizarete, zeiñen gaiñean gizonak baidabiltza jakin gabe thonbak direla».

        45 Horren gaiñean hitza harturik legeko dotor batek, erran zioen: «Nausia, gu ere desohoratzen gaitutzu horla mintzatzeaz». 46 Baiñan Jesusek erran izan zioen: «Zorigaitz zuentzat ere, legeko dotorak, zeren kargatzen baiditutzue gizonak ezin jasan detzaketen kargez eta zebonek erriaz ere ez baiditutzue ukitzen. 47 Zorigaitz zuentzat, zeiñek bastitzen baiditutzue profeten thonbak; bizkitartean zuen aitek hillaraziak dire. 48 Egiazki zebok duzue agertzen aprobatzen duzuela zuen aitek egin izan dutena; halaz eta hek hillarazi dituztenaz geroz profetak, eta zuek bastitzen ditutzuenaz geroz hekien thonbak. 49 Hargatik erran izan ere du Jainkoaren zuhurtziak: Igorriko ditut hekien ganat profetak eta apostoluak eta hetarik hillaraziko dituzte batzu eta persekutatuko bertzeak, 50 galde dakioentzat nazione huni kontu munduaren kreazioneaz geroztik isuri izan den profeta guzien odolaz, 51 hasi Abelen odoletik eta Zakariasen odoleraiño, zeiña hill izan baitzuten aldarearen eta tenpluaren artean. Baiki erraten darotzuet: galdetuko zaio hortaz kontu nazione huni. 52 Zorigaitz zuentzat, legeko dotorak, zeren eraman baiduzue zienziaren gakhoa; zebonek ez baitzarete sarthu eta sartzerat zihoazenak debekatu izan baiditutzue». 53 Horiek erraten zaroztenean, bada, farisauak eta legeko doktorak hasi zitzaizkon hagitz hertsten eta galdea galdearen gaiñean eginez nekhatzen, 54 zerbaitetan hura atzeman nahiz eta ahotik hari zerbait idaroki nahiz, ondoan hartaz akusatzekotzat.

XII. KAP.

        1 Bizkitartean jende tropela handi batzu bildu baitziren Jesusen alderat, batzuek bertzeak lehertzeraiñokoan, hasi zitzaien erraten bere dizipuluei: «Begirautzue farisauen lebamitik, zeiña baida hipokrisia. 2 Deus ere ez da estalirik agertuko ez denik, ez gorderik jakiñen ez denik. 3 Ezen ilhunbean erran dituzketzuenak erranen dire egun klarean, eta geletan beharrirat erran dukezuena kondatuko da etxe gaiñetan. 4 Erraten darotzuet, bada, zuei ene adiskideei: Ez duzuela beldurrik gorphutza hiltzen dutenentzat, zeiñek gero ez baidute deusere gehiagokorik zuei egiteko. 5 Baiñan erakusterat nohatzue norentzat izan behar duzuen beldur. Izan zaitezte beldur, bizia ideki ondoan bothere duenarentzat ifernurat igortzeko. Baiki erraten darotzuet: harentzat izan zaitezte beldur. 6 Ez da egia bortz etxe-xori saltzen direla bi tolosanotan? Bizkitartean hetarik batere ez baida ahantzia Jainkoaren aitziñean. 7 Aitzitik zuen buruko illeak ere guziak dire kondatuak; ez duzuela beraz beldurrik; hainitz etxe-xorik elkharrekien baiño gehiago duzue zuek balio. 8 Erraten darotzuet, bada: Nor ere deklaratuko baida ene alde gizonen aitziñean, Gizonaren Semea ere deklaratuko da haren alde Jainkoaren aingeruen aitziñean. 9 Ordean ni gizonen aitziñean ukhatuko nauena, ukhatua izanen da Jainkoaren aingeruen aitziñean. 10 Nihork erraten badu zerbait Gizonaren Semearen kontra, hari barkhatuko zaio; ordean Izpiritu Sainduaren kontra blasfematzen duenari ez zaio barkhatuko. 11 Noiz ere, bada, eramanen baitzaituzte sinagogetarat, kargudunetarat eta bothere dutenetarat, ez duzuela griñarik nola edo zer ihardetsiko duzuen edo zer erranen duzuen; 12 ezen Izpiritu Sainduak irakatsiko darotzue ordu hartan berean zer erran beharko duzuen».

        13 Orduan erran zioen jende artekoetarik batek: «Nausia, errozu ene anaiari eman diezadala neure partea primezatik». 14 Baiñan Jesusek erran zioen: «Gizona, nork ezarri nau ni juje edo partitzaille zuen artean?». 15 Gero erran zaroen: «Hara bada, begira zaitezte abarizia guzietarik, zeren eta zer nahi abundanzian izan dadin gizon bat, ez baidatza haren bizia ontasunezko frankian».

        16 Ondoan ekharri zaroen konparazione bat ziotsalarik: «Gizon aberats batek zuen landa bat xoill hainitz eman zioena; 17 eta gogoetan zegoen bere baithan erraten zuelarik: Zer egiñen othe dut, ezen ez dut non zarra bildu ditudanak? 18 Diotsa, bada: Egiñen dut hauxe: urratuko ditut neure bihitokiak eta egiñen ditut handiagoak eta emanen ditut hetan bildu ditudanak eta ene ontasun guziak. 19 Eta erranen diot neure buruari: Baduk ontasun franko bildua hainitz urthetako; errepausa hadi, jan zak, edan zak eta egik bonbazia. 20 Ordean Jainkoak erran zioen: Erhoa, gau huntan hire bizia galdetzerat dohazkik, eta gerokotz daduzkanak norentzat izanen dire? 21 Gauza bera da, beretzat thresor biltzen hari denaz eta Jainkoa baithan aberats ez denaz.

        22 Hargatik darotzuet erraten», diotsate bere dizipuluei: «Ez duzuela griñarik ez zuen bizitzekoarentzat, zer janen othe duzuen, ez eta zuen gorphutzarentzat, zertaz bestituko othe zareten. 23 Bizitzea gehiagokoa da jatekoa baiño, eta bai gorphutza jaunzkura baiño. 24 Konsidera zatzitzue beleak; ez baidute hek ereinten, ez biltzen, ez baidute sotorik, ez bihitegirik, eta halere Jainkoak hazten baiditu. Eta zenbatez ez zarete zuek gehiagokoak hek baiño? 25 Eta zeiñ da zuetarik bere artha guziarekien ere bere thaillari beso baten goratasuna iretxek ahal diozokena? 26 Baldin, beraz, ezin badagikezue gauzarik gutiena, zergatik zarete griñatsu gaiñerakoez? 27 Konsidera zatzue loreak nola handitzen diren. Ez dire lanean hari, ez iruten. Bizkitartean nik darotzuet erraten: Salomon bera bere gloria guzian ez zen hain berregin nola hetarik bat. 28 Baldin, beraz, lore bat, egun landan belhar dena eta bihar laberat arthikiko dena, Jainkoak horla badu beztitzen, zenbatenaz gehiago ez du egiñen zuentzat, fede aphurretako jendeak? 29 Eta hala ez duzuela griñarik zer janen duzuen edo zer edanen duzuen eta ez zaiteztela gogoetan jar; 30 ezen horiez guziez munduko jendeak dire griñetan eta zuen Aitak badaki horien beharra duzuela. 31 Aitzitik bilha zazue lehenik Jainkoaren Erresuma eta haren justizia eta horiek guziak emanen zaizkitzue gehiago. 32 Ez duzuela beldurrik, arthalde xumea, ezen zuen Aitaren atsegiña da zuei ematea bere Erresuma. 33 Sal zatzitzue ditutzuenak eta ematzitzue amoiñetan. Egizue izaterat moltsa batzu zahartzen ez direnak, thresor bat zeruetan behiñere ahitzen ez dena, ohoiñak hurbiltzen ez zaizkoena eta harrek gastatzen ez dutena; 34 ezen non ere baida zuen thresora, eta han diteke halaber zuen bihotza.

        35 Den zuen gerria gerrikoz herstua eta ditutzuen lanpa irazakiak zuen eskuetan; 36 eta izan zaitezte gizon batzuen pare, zeiñak baidaudez bere nausiaren begira noiz bihurtuko den estaietarik; dathorkenean eta athea jo dukenean berehala idekitzeko. 37 Dohatsuak zerbitzariak, nausiak dathorkenean atzarriak aurkhituko dituenak. Erraten darotzuet egia: bere arropa iztergoraturik jarraraziko dituela haiñak mahaiñean eta ibilliko dela hekien zerbitzatzen. 38 Eta baldin ethortzen bada bigarren goardian edo hirurgarren goardian, eta hala aurkhitzen baditu, dohatsuak ditezke zerbitzari hek. 39 Jakin zazue, bada, hau: baldin baleaki aita familiakoak zer mugaz ohoina ethorriko den, atzarria bide legokela, eta ez lezakela utz zilhatzerat bere etxea. 40 Eta hala, zaudete zuek ere prestatuak, zergatik zuek uste ez duzuen orduan ethorriko baida Gizonaren Semea».

        41 Erran izan zioen, bada, Piarresek: «Jauna, guretzat erraten duzu parabola hori ala guzientzat?». 42 Ihardetsi zioen Jaunak: «Nor uste duzu dela despensari leial